Jak zostać tłumaczem przysięgłym?

Oto co mówi ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego:

„Art. 2. 1. Tłumaczem przysięgłym może być osoba fizyczna, która:

1) ma obywatelstwo polskie albo obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, obywatelstwo Konfederacji Szwajcarskiej albo obywatelstwo innego państwa, jeżeli na podstawie i zasadach określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej przysługuje jej prawo podjęcia zatrudnienia lub samozatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub, na zasadach wzajemności, obywatelstwo innego państwa;

2) zna język polski;

3) ma pełną zdolność do czynności prawnych;

4) nie była karana za przestępstwo umyślne, przestępstwo skarbowe lub za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu obrotu gospodarczego;

5) ukończyła studia wyższe;

6) złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin z umiejętności tłumaczenia z języka polskiego na język obcy oraz z języka obcego na język polski, zwany dalej „egzaminem na tłumacza przysięgłego”.

  1. Znajomość języka polskiego potwierdza zdanie egzaminu na tłumacza przysięgłego.
  2. Minister Sprawiedliwości może, w drodze decyzji, zwolnić kandydata na tłumacza przysięgłego z wymogu posiadania wykształcenia określonego w ust. 1 pkt 5, w szczególności gdy liczba tłumaczy przysięgłych określonego języka jest niewystarczająca dla ochrony interesu społecznego i potrzeb wymiaru sprawiedliwości. Zwolnienie następuje na wniosek kandydata na tłumacza przysięgłego złożony nie później niż 30 dni przed datą egzaminu.”

Zatem osoby, które zdobyły wyższe wykształcenie i mają tytuł magistra mogą bez przeszkód przystąpić do egzaminu na tłumacza przysięgłego. Piszę ‘bez przeszkód’, ponieważ wcześniej dotyczyło to tylko absolwentów studiów filologicznych. Osoby posiadające wyższe wykształcenie, które ukończyły wydziały inne niż filologiczny, musiały dodatkowo ukończyć stosowne studia podyplomowe z zakresu tłumaczeń.

Obecnie wymóg ten już nie obowiązuje, ale w praktyce ukończenie takich studiów z pewnością ułatwia (o ile nie warunkuje) startu w zawodzie tłumacza przysięgłego. Z własnego doświadczenia wiem, że specjalistyczne studia podyplomowe bardzo pomagają w poznaniu podstawowego warsztatu pracy tłumacza, a dla osób nieposiadającym wykształcenia filologicznego są wręcz niezbędne. Nierzadko bowiem nasze pojęcie o zawodzie tłumacza przysięgłego (np. języka angielskiego) opiera się na niekoniecznie racjonalnych wyobrażeniach i marzeniach (czasami sprowadzających się głównie do aspektu finansowego), co w praktyce nie znajduje odzwierciedlenia w rzeczywistych realiach praktykowania w tym niedocenianym, choć wymagającym zawodzie.

Prawdą jest również, że tłumacz przysięgły języka angielskiego powinien mieć dobrze ugruntowaną wiedzę z zakresu podstaw prawa i ekonomii, bo ważnym jest, aby oprócz znajomości zasad poprawnej pisowni w języku obcym, szerokiego zasobu słownictwa i nienagannej wymowy, tłumacz rozumiał również teksty, które tłumaczy. Dotyczy to nie tylko tłumaczy przysięgłych, ale również tłumaczy wszelkich innych specjalizacji (np. tłumaczami technicznymi są często osoby po studiach technicznych, które oprócz obszernej wiedzy z zakresu nauk ścisłych posługują się językiem obcym w stopniu pozwalającym na wykonywanie zawodu tłumacza).

Co do zasady, (bez względu na to, jak banalnie by to nie brzmiało) tłumacz powinien lubić czytać i uczyć się, ponieważ w zawodzie tym nieustannie napotykać będzie nowe wyzwania, nie tylko z zakresu wiedzy językowej, ale głównie związane z tematyką tłumaczonych tekstów. Świat nieustannie gna naprzód i poszerzanie tzw. wiedzy ogólnej oraz zasobu słownictwa z różnych dziedzin życia jest bardzo pomocne w radzeniu sobie z niekończącymi się translatorskimi wyzwaniami.

Tak więc osoba posiadająca wyższe wykształcenie może przystąpić do egzaminu na tłumacza przysięgłego wybranego przez siebie języka obcego. Składający się z dwóch części (pisemnej i ustnej) egzamin jest przeprowadzany w Ministerstwie Sprawiedliwości. Kandydat, który pomyślnie przejdzie proces weryfikacji merytorycznej może rozpocząć praktykowanie w zawodzie tłumacza przysięgłego po tym, jak zostanie wpisany na listę tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości.

Więcej informacji o zawodzie tłumacza przysięgłego znajduje się na stronie: http://www.tlumaczenia-kasprzyk.pl/pl/tekst/oferta

Jacek Kasprzyk

Tłumacz Przysięgły Języka Angielskiego